W dłoni archanioła – biała lilia, znak Zwiastowania. Oto ikona Archanioła Gabriela na kamieniu: wysoki łuk, złote tło, postać na obłokach. U góry – napis z imieniem, wzdłuż brzegu – ornamentalna bordiura.

Kim jest Archanioł Gabriel w Piśmie Świętym

Imię Gabriel tłumaczy się ze starohebrajskiego jako „mąż Boży” lub „moc Boża”.

W Księdze Daniela Gabriel wyjaśnia prorokowi widzenie (Dn 8,16) i przychodzi do niego w czasie modlitwy (Dn 9,21).

W Ewangelii według Łukasza archanioł sam podaje swoje imię: „Ja jestem Gabriel, który stoję przed Bogiem” (Łk 1,19, BT). To słowa skierowane do kapłana Zachariasza, któremu zwiastuje narodziny syna – Jana Chrzciciela.

A dalej rzecz najważniejsza. Gabriel zostaje posłany do Nazaretu, do Dziewicy Maryi, z wieścią o narodzeniu Jezusa (Łk 1,26–38). Wydarzenie to Kościół nazywa Zwiastowaniem, a Gabriela – jego zwiastunem.

Ikona Archanioła Gabriela z lilią: co oznacza kwiat

Biała lilia przypomina o wieści, którą archanioł przyniósł Dziewicy Maryi. Gabriela pisze się z lilią lub rajską gałązką; tłumaczy się je jako znaki dziewictwa i łaski.

Nie było tak od początku. Na dawniejszych ikonach Zwiastowania archanioł trzyma w dłoni laskę – znak władzy z nieba. Lilia przyszła później, z zachodnich wzorów, jako symbol niepokalanej czystości.

Złoto na ikonie oznacza niebiańskie, Boże światło. A archanioł stoi nie na ziemi, lecz na obłokach. Tło i obłoki mówią jedno: przestrzeń ikony nie jest ziemska.

Ikona na kamieniu w łuku: dlaczego forma powtarza postać

Wysoki łuk powtarza pion postaci. Archanioł jest przedstawiony w całej postaci i forma ma za czym wspinać się ku górze.

Łuk to także język samej architektury: tak zakreśla się drzwi, okna, nisze. Ikona w łuku układa się na ścianie jak jeszcze jeden otwór, tyle że otwarty nie na zewnątrz. Bordiura wzdłuż brzegu utrzymuje tę granicę.

Kiedy jest święto Archanioła Gabriela

Sobór Archanioła Gabriela obchodzi się nazajutrz po Zwiastowaniu: według kalendarza nowojuliańskiego – 26 marca; we wspólnotach trzymających się kalendarza juliańskiego – 8 kwietnia według nowego stylu. Taki sobór to dzień ku czci uczestnika wydarzenia, które Kościół obchodził dzień wcześniej.

Jest też drugi dzień: według kalendarza nowojuliańskiego – 13 lipca; we wspólnotach trzymających się kalendarza juliańskiego – 26 lipca według nowego stylu.

Ikony Archaniołów Michała i Gabriela: dlaczego pisze się je w parze

Gabriela i Michała tradycyjnie przedstawia się w parze, między innymi na wrotach diakońskich ikonostasu – bocznych, północnych i południowych. O drugim z pary pisaliśmy osobno: „Ikona Archanioła Michała na kamieniu: wizerunek w rzeźbionej ramie”.

Dla projektu oznacza to rzecz prostą. Jeśli ikona Gabriela będzie miała parę, oba wizerunki rysuje się razem: ta sama wysokość łuku, ta sama skala postaci.

Co ustalić przed zamówieniem

Miejsce. Ściana, nisza czy filar międzyokienny: od niego zależą wysokość łuku i wielkość postaci.
Para. Czy obok stanie Archanioł Michał. Jeśli tak, obie ikony warto od razu projektować razem.
Atrybut. Lilia czy laska – lepiej uzgodnić to z proboszczem przed szkicem.
Napis. Imię u góry: w jakim języku i jakim krojem pisma.

Pytania i odpowiedzi

Dlaczego Archanioła Gabriela przedstawia się z lilią? Lilia przypomina o Zwiastowaniu – wieści, którą przyniósł Dziewicy Maryi. Na dawniejszych ikonach na jej miejscu jest laska.

Czy można zamówić ikonę Archanioła Gabriela nie w łuku, lecz w innej formie? Tak. Formę podpowiada miejsce. Zaczynamy od zdjęcia i wymiarów miejsca, dalej szkic i rysunek, uzgodnienie, wykonanie i montaż.

Czy ikony Michała i Gabriela trzeba zamawiać razem? Nie. Ale jeśli planowana jest para, lepiej projektować obie jednocześnie, żeby zgadzały się proporcje.

Jeśli szukają Państwo miejsca na ikonę Archanioła Gabriela, prosimy przesłać zdjęcie ściany lub niszy oraz wymiary – podpowiemy wysokość łuku: +380 66 892 98 18. Więcej na ten temat – na stronie „Ikony na kamieniu”.